ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಹೀನಾಯ ಸೋಲಿನ ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ತೀವ್ರ ; ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ನಾಯಕತ್ವದ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು…

ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ ‘ಇಂಡಿಯಾ’ (INDIA) ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಆಂತರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಂಗಪಕ್ಷಗಳು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಈ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನದ ಸಣ್ಣ ಮಾತುಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಬಿಹಾರದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಘಟಬಂಧನದ ಹೀನಾಯ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಈಗ ಅವು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಟೀಕೆಗಳು, ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಚರ್ಚೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮುಕ್ತಿ ಮೋರ್ಚಾ (JMM) ನಿರ್ಗಮನವೇ ಕಿಡಿ
ಬಿಹಾರ ಚುನಾವಣೆಯ ಮತದಾನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಬಿರುಕು ಕಾಣಿಸಿತು. ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮುಕ್ತಿ ಮೋರ್ಚಾ (JMM) ಪಕ್ಷವು ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಿಂದ ಹೊರನಡೆಯಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಕ್ಷವು ಆರೋಪಿಸಿತು.
ಜೆಎಂಎಂ ನಾಯಕರು ಬಿಹಾರದ ಘಟನೆಯು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಿತ್ರರನ್ನು ‘ಕಿರಿಯ ಪಾಲುದಾರರು’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಸಮಾನ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ದೂರಿದ್ದಾರೆ.
ಈಗ, ಪಕ್ಷವು ನೆರೆಯ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮುಂಬರುವ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಜಂಟಿ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಶಿವಸೇನೆ (ಯುಬಿಟಿ)ಯಿಂದ ಟೀಕೆ
ಬಿಹಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಶಿವಸೇನೆ (ಯುಬಿಟಿ) ಪಕ್ಷವು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದು, ಇದು ವಿಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ‘ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕರೆಗಂಟೆ’ ಎಂದಿದೆ. ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ‘ಇಂಡಿಯಾ’ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಆಂತರಿಕ ಸಮನ್ವಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಘಟಕಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು – ಹಲವಾರು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿವೆ ಎಂದು ಪಕ್ಷದ ಧ್ವನಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಲಾಢ್ಯವಾಗಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಗಳು ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸದಿದ್ದರೆ ‘ಇಂಡಿಯಾ’ ಬಣವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಿವಿಸೇನೆಯ ಯುಬಿಟಿ ನಾಯಕತ್ವವು ಭಾವಿಸಿದೆ.

ರಚನಾತ್ಮಕ ಮರುಹೊಂದಿಕೆಗೆ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಒತ್ತಾಯ
ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ (SP) ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಎಸ್ಪಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಖಿಲೇಶ ಯಾದವ್ ಅವರು ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಚುನಾವಣೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಹಳಿತಪ್ಪಿಸಲು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಪಕ್ಷಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳು – ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪಾತ್ರವಿರುವ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನಾಯಕತ್ವದ ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಧ್ವನಿಗಳು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷವು ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ.
ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷದ (AAP) ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು, ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ರಚನಾತ್ಮಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಈಗ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಡಿಲವಾಗಿ ಸಂಘಟಿತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಎಪಿ (AAP) ನಾಯಕರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಸಮನ್ವಯೆತಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸದಿದ್ದರೆ, ಎಎಪಿಯ ಈ ನಿಲುವನ್ನು ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ಇರುವ ಸವಾಲು…
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ, ಬಿಹಾರದ ಫಲಿತಾಂಶವು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದೊಳಗೆ ಮುಜುಗರದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಏಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಪಕ್ಷದ ಕಳಪೆ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಮುಂಬರುವ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲಿದೆ.
ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಕಾರ್ಯಸಾಧುವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿಧಾನ, ಚುನಾವಣಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಹಲವಾರು ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾದ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಿಲ್ಲದೆ ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ತುರ್ತು ಸಂಪರ್ಕ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಸಮನ್ವಯತೆ ಮತ್ತು ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮರುಸಂಘಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸಿದ್ಧವಿದೆಯೇ…? ಹೀಗಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ‘ಇಂಡಿಯಾ’ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಸಮಾಧಾನವು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ, ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ನಾಯಕತ್ವವು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.