ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತೇ ಬೆರಗಾಗುವಂತಹ ಮೈಲಿಗಲ್ಲೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಿಷನ್ (NQM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಎರಡೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 1,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಂವಹನ ಜಾಲವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಮಿಷನ್ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 2,000 ಕಿ.ಮೀ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಭಾರತವು ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಂವಹನ ಜಾಲ ಎಂದರೇನು?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿ ಕಳುಹಿಸುವಾಗ ಅದು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳ (Bits – 0 ಮತ್ತು 1) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳುವು ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
ಆದರೆ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಂವಹನವು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ‘ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್’ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ‘ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಬಿಟ್ಸ್’ (Qubits) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದರೆ, ಯಾರಾದರೂ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕದಿಯಲು ಅಥವಾ ನೋಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಆ ಮಾಹಿತಿಯ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬದಲಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಳುಹಿಸುವವರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ವದೇಶಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ‘ಕ್ಯೂನ್ಯೂ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್’ ಸಾಹಸ
ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ‘ಕ್ಯೂನ್ಯೂ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್’ (QNu Labs) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಿಷನ್ನಿಂದ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ರೂಪಿಸಿದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕೀ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ (QKD) ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಕ್ವಾಂಟಮ್-ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲಿದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ (DST) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಾ. ಅಭಯ ಕರಂಡಿಕರ ಅವರು ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿ, “ಇದೊಂದು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಮುನ್ನಡೆ. ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಪ್ರಗತಿಗಿಂತಲೂ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. ಈ ಯಶಸ್ಸು ನಮ್ಮನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ 2,000 ಕಿ.ಮೀ ಗುರಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ವಿಶ್ವಾಸ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ‘ಅಭೇದ್ಯ’ ಕವಚ
ಈ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ವೇಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದತ್ತಾಂಶ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಇದು ರಕ್ಷಣೆ (Defence), ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಪರಮ ಭದ್ರತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ನಗರಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಮುದ್ರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ (Underwater) ಮತ್ತು ಭೂಗತ (Underground) ಜಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
‘ಫ್ರೀ-ಸ್ಪೇಸ್ ಕ್ಯೂಕೆಡಿ’ (Free-space QKD) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ವೆಚ್ಚ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್
ಈ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತಗೊಂಡಿರುವ ಸರ್ಕಾರವು ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ 8 ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ಗಳಿದ್ದವು, ಈಗ ಅವುಗಳಿಗೆ 9 ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 17ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ಗಳು ರೋಗ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಬಯೋಸೆನ್ಸರ್ಸ್, ಫೋಟಾನ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಪೊಸಿಷನಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ (ಸ್ಥಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ), ಅಟಾಮಿಕ್ ಮೆಮೊರಿ ಮತ್ತು ನಿಖರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಹೈಟೆಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲಿವೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಯಣ
ಭಾರತವು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷವಷ್ಟೇ DRDO ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಎಂಟ್ಯಾಂಗಲ್ಮೆಂಟ್ (Quantum Entanglement) ಆಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂವಹನವನ್ನು ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದವರೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು. ಅಂದು ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 240 ಬಿಟ್ಗಳ ವೇಗದಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ರವಾನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಪ್ರಯೋಗವು ಕೇವಲ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ನೈಜ ಜಗತ್ತಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಕ್ವಾಂಟಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2023ರಲ್ಲಿ ₹6,003.65 ಕೋಟಿಗಳ ಬಜೆಟ್ನೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಿಷನ್ (NQM)ಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿತ್ತು. 2023ರಿಂದ 2031ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ಈ ಮಿಷನ್ ರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಕಾಮೆಂಟ್ ಬರೆಯಿರಿ