ಮುಂಬೈ: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬುಲ್ಧಾನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಲೋನಾರ್ ಸರೋವರದ (Lonar Lake) ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಸರೋವರದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಈ ಅಪಾಯವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ನಾಗ್ಪುರ ಪೀಠವು, ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು (PIL) ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಅನಿಲ ಕಿಲೋರ್ ಮತ್ತು ರಾಜ ವಾಕೋಡೆ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಮೋಹಿತ್ ಖಜಾಂಚಿ ಅವರನ್ನು ‘ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿ’ ಎಂದು ನೇಮಿಸಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಏಳು ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಈ ಕುರಿತು ವಿವರವಾದ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಕಳೆದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಿಂದ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಸುಮಾರು 15 ರಿಂದ 20 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಲಾವೃತಗೊಂಡ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪರಿಣಾಮ ಸರೋವರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಪುರಾತನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಜಲಾವೃತಗೊಂಡಿವೆ. ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಮಲಜಾ ದೇವಿ ಮಂದಿರದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗಿದೆ. ಮಂದಿರದ ಮುಂದಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ‘ದೀಪಸ್ತಂಭ’ ಈಗ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ.
ಲೋನಾರ್ ಸರೋವರವು ತನ್ನ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ (Saline water) ಗುಣಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕಳೆದ 3-4 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸಿಹಿನೀರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸರೋವರದ ಲವಣಾಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಇದು ಸರೋವರದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮಾರಕವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾರಣ ಇನ್ನೂ ನಿಗೂಢ:
ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶದಂತೆ ಭೂಗರ್ಭ ಜಲ ತಜ್ಞ ಪ್ರೊ. ಅಶೋಕ ತೇಜಂಕರ್ ಮತ್ತು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಭೂಷಣ ಪಾಟೀಲ ಅವರು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಲು ನಿಖರವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಯ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲೋನಾರ್ ಸರೋವರವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಲೋನಾರ್ ಸರೋವರವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಮ್ಮ ಕಾಮೆಂಟ್ ಬರೆಯಿರಿ