ಮಾನವರಿಗೆ ‘ಉಡುಗೊರೆ’ ನೀಡುವ ಕಾಗೆಗಳು…!? ಪಕ್ಷಿ ಲೋಕದ ಈ ಅಚ್ಚರಿಯ ವರ್ತನೆ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದ ವಿಜ್ಞಾನ

ನೀವು ಎಂದಾದರೂ ನಿಮ್ಮ ಬಾಲ್ಕನಿ ಅಥವಾ ಕಿಟಕಿಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಿಟ್ಟಾಗ, ಮರುದಿನ ಅಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಬದಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲು, ಹೊಳೆಯುವ ಬಾಟಲ್ ಮುಚ್ಚಳ ಅಥವಾ ಬಟನ್ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಇದು ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯವಲ್ಲ; ಇದು ಕಾಗೆಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮಾನವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ‘ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ವಿಲಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಕಾಗೆಗಳ ಅಸಾಧಾರಣ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕಾಗೆಗಳು ‘ಕೋರ್ವಿಡ್’ (Corvid) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಕ್ಕಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪಕ್ಷಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಗೆಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಮುಖಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಕಾಗೆಗಳು ತಮಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡಿದವರನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಹಾರ ನೀಡಿದವರನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿಯೇ ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿವೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕಾಗೆಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಜನರ ಸುತ್ತಲೂ ಏಕೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ನೀಡುವ ‘ಉಡುಗೊರೆ’ ಅಥವಾ ‘ಕೃತಜ್ಞತೆ’ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಕರೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ‘ಕಲಿತ ವಿನಿಮಯ’ (Learned Exchange) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಕಾಗೆಗಳಿಗೆ ಹೊಳೆಯುವ ಅಥವಾ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಹಜ ಗುಣವಿರುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವಿರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ತಮ್ಮ ಬಳಿಯಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಕಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ತಮಗೆ ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಮಾನವರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ಪಂದನೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅರಿವಾದಾಗ, ಅವು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಾಗೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ನೋಡಿಯೂ ಕಲಿಯುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕಾಗೆ ಇಂತಹ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಇತರ ಕಾಗೆಗಳೂ ಅದನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕಲ್ಲುಗಳು, ಲೋಹದ ತುಣುಕುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಟಲ್ ಕ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಕಾಗೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನೇ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ, ಬೀಳಿಸಲು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನೇ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕಾಗೆಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ‘ಉಡುಗೊರೆ’ಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ.