ವೀಡಿಯೊ…| ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ‘ಸೂರ್ಯನ ಮೇಣದಬತ್ತಿ’: ಏನಿದು ಸೂರ್ಯನ ವಿಸ್ಮಯ…?

ಸೂರ್ಯ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಶಾಖ ಮತ್ತು ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುವ ಗ್ರಹವಲ್ಲ, ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಸೂರ್ಯನ ಮೂಲಕ ನಂಬಲಾಗದ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ದೃಶ್ಯವೆಂದರೆ ‘ಸನ್ ಕ್ಯಾಂಡಲ್’ (Sun Candle) ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನ ಮೇಣದಬತ್ತಿ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳ ನಡುವೆ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಮೇಣದಬತ್ತಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಬೆಳಕಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಏನಿದು ‘ಸನ್ ಕ್ಯಾಂಡಲ್’ ವಿದ್ಯಮಾನ?
ವಿಜ್ಞಾನದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಇಲ್ಯೂಷನ್’ ಅಥವಾ ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಮೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೋಡಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ಲಂಬವಾಗಿ (Vertical) ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ನೋಡಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರಿಗೆ ಇದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?
ಈ ಅದ್ಭುತದ ಹಿಂದೆ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸರಳ ನಿಯಮವಿದೆ. ವಾತಾವರಣದ ಎತ್ತರದ ಪದರಗಳಲ್ಲಿರುವ ‘ಸಿರೋಸ್ಟ್ರಾಟಸ್’ ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಿಮದ ಹರಳುಗಳಿರುತ್ತವೆ (Ice Crystals). ಇವು ಆರು ಕೋನಗಳ ಪ್ಲೇಟ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
ಈ ಹಿಮದ ಹರಳುಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಣ್ಣ ಕನ್ನಡಿಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಈ ಹರಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಅವು ಬೆಳಕನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. ಹರಳುಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುವಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ವಾಲುವುದರಿಂದ (Tilt), ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ಉದ್ದವಾಗಿ ಎಳೆದು ಅದು ಮೇಣದಬತ್ತಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು?
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಇದನ್ನು ನೋಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕರು (Pilots) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅತೀ ಚಳಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್ ಮಾಡುವವರು ಪರ್ವತದ ತುದಿಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ನೋಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

‘ಸನ್ ಡಾಗ್’ ಮತ್ತು ‘ಸನ್ ಕ್ಯಾಂಡಲ್’ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು ‘ಸನ್ ಡಾಗ್’ (Sun Dog) ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ:
ಸನ್ ಡಾಗ್ ಸೂರ್ಯನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಳಕಿನ ಚುಕ್ಕೆಗಳು. ಇದು ಬೆಳಕಿನ ವಕ್ರೀಭವನದಿಂದ (Refraction) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಸನ್ ಕ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೂರ್ಯನ ನೇರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರತಿಫಲನದಿಂದ (Reflection) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅದ್ಭುತ ನಮಗೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮಗಳು ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.