ಮೈಸೂರು: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎಲ್‌ಇಡಿ ಡೋಮ್ ತಾರಾಲಯ (LED Dome Planetarium) ‘ಕಾಸ್ಮೋಸ್‌-ಮೈಸೂರು’ (COSMOS-Mysuru) ಅನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತಾರಾಲಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರವು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ 8ಕೆ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ (8K Resolution) ಎಲ್‌ಇಡಿ ಡೋಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ತಾರಾಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ (Indian Institute of Astrophysics – IIA) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಈ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಾರಾಲಯ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ, ಆಕಾಶಕಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಖಗೋಳ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ನೈಜ ಅನುಭವ ನೀಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಈ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಾರಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾಸ್ಮೋಸ್‌-ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಎಲ್‌ಇಡಿ ಡೋಮ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಇಡೀ ಗುಮ್ಮಟದಾದ್ಯಂತ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್‌ನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ದೃಶ್ಯಾನುಭವದ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ.
ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಭಿಯಾನ
ಕಾಸ್ಮೋಸ್‌-ಮೈಸೂರು ತಾರಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜನಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನವೂ ಇದೆ. ಮೈಸೂರು ನಗರ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅರಿವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ, ಹೊಸ ತಾರಾಲಯದ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಜನರು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತ್ತು.
ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ 40 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಜನರನ್ನು ತಲುಪಲಾಗಿದೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂವಾದಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿವೆ.
ಇದರ ಜತೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಜಾಲವೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜನಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ರೇಡಿಯೊ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿವೆ. ಆಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತರಬೇತಿಗೂ ಒತ್ತು
ಹೊಸ ತಾರಾಲಯ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆವರಣವನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.
ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Data Analysis) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಲ್‌ಇಡಿ ಡೋಮ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಸದೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬೋಧನಾ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಸ್ಥೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಿವಿಧ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತರಗತಿ ಬೋಧನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ 8ಕೆ ಎಲ್‌ಇಡಿ ಡೋಮ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಜನಜಾಗೃತಿ ಜಾಲ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಸ್ಮೋಸ್‌-ಮೈಸೂರು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕುರಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಕಾಮೆಂಟ್ ಬರೆಯಿರಿ