ನವದೆಹಲಿ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್‌ (ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಂಧನ) ಸೇರಿದಂತೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಪರಿಶೀಲನಾ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ (ಆರ್‌ಬಿಐ) ರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಗುರುವಾರ ಮಹತ್ವದ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
ವಂಚನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿನ ವೈಫಲ್ಯವೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕರು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಮೇಲಿರಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್‌ಮಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಮೊಹನಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್‌ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಕಲಿ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಂಚಕರು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ದಂಪತಿಗೆ ವಂಚಿಸಿ 1.05 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ದೂರು ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಹಣ ಮರುಪಾವತಿಸಬೇಕು
ವಂಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಹಣವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಅಗತ್ಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ವಿಫಲವಾದರೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರೇ ಏಕೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎತ್ತಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ಅವರು, “ಹಣದ ಮೊತ್ತ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಹಣ ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಅದೊಂದೇ ಮಾರ್ಗ” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.
ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೀಡುವ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಾಗುವಂತೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅವು ವಿಫಲವಾದರೆ, ಅಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಏಕೆ ವಿಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್‌ಮಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯ “ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಛತ್ರಿ”ಯಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯಿಂದ ಅಸಹಜವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದೇ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಅಂತಹ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ನಿಯಮಗಳು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಯೇ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
“ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶನವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅವು ಎಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳ ಜೊತೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಆರ್‌ಬಿಐ ಮೃದು ಧೋರಣೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸಾಲಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ವಂಚನೆಯಿಂದ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಏಕೆ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಎತ್ತಿದರು.
ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ವಂಚನೆ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲೇ ತಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ವಹಿವಾಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ವರದಿ ಮಾಡದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ನಂತರ ವಂಚನೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ವಿವರಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಾಗ್ಚಿ ಕೇಳಿದರು.
ನವೆಂಬರ್‌ 30ರೊಳಗೆ ಅಧಿಸೂಚನೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 31ರಿಂದ ಜಾರಿ ಪ್ರಸ್ತಾವ
ಆರ್‌ಬಿಐ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾದ ಭಾರತದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್‌ ಆರ್‌. ವೆಂಕಟರಮಣಿ ಅವರು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೂ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳ ಕುರಿತ ದೂರುಗಳು ಸುಮಾರು ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ಅವರು, ನವೆಂಬರ್‌ 30ರೊಳಗೆ ನಿಯಮಗಳ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 31ರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಕೇಳಿತು. “ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಷರತ್ತು ಇರಲೇಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ನಾವು ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ಹೇಳಿದರು.
ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ರೂ ವಂಚನೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿಲ್ಲ
ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲೆ ಎನ್‌.ಎಸ್‌. ನಪ್ಪಿನೈ ಅವರು, ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳ ಕುರಿತು ನಿರಂತರ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ವಹಿವಾಟಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ವರ್ಗಾಯಿಸದೆ ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಲ್ಯಾಗ್ಡ್‌ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್‌) ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದರು.
ವಂಚನೆಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿದ್ಯಾವಂತರೂ ಇಂತಹ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ನಪ್ಪಿನೈ ಅವರು, ಬಂಧನದ ಭೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಕಲಿ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಂಚಕರು ಅನುಸರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.
ವಾಟ್ಸ್‌ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಕಿಲ್‌ ಸ್ವಿಚ್‌’ ಪ್ರಸ್ತಾವ
ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಾಟ್ಸ್‌ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ‘ಕಿಲ್‌ ಸ್ವಿಚ್‌’ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಚರ್ಚಿಸಿತು. ದೀರ್ಘಕಾಲದ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ಕುರಿತು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಗಳೂ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದವು.
ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಕಪಿಲ್‌ ಸಿಬಲ್‌ ಅವರು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕರೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಆದರೂ, ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ (ಆಪ್ಟ್‌-ಇನ್‌) ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ 9,400 ಖಾತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.
ಸಿಮ್‌ ದುರುಪಯೋಗ ತಡೆಯಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ
ಸಿಮ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ದುರುಪಯೋಗದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಟೆಲಿಕಾಂ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಅಂತರ ಇಲಾಖಾ ಸಮಿತಿಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೊಲೀಸ್‌ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು (ಡಿಜಿಪಿ) ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿಗಳು (ಎಫ್‌ಐಆರ್‌), ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಈ ವರದಿಗಳನ್ನು ಅಂತರ ಇಲಾಖಾ ಸಮಿತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.
ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ತನ್ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯಿಂದ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದವರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿನ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್‌ ಅಥವಾ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಅವರು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಯಮಗಳು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಖಾತೆಯ ಹಿಂದಿನ ವಹಿವಾಟಿನ ಮಾದರಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ಅಸಹಜ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವರದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಆರ್‌ಬಿಐಗೆ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಕುರಿತು ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೊಲೀಸರಿಗೂ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೊಲೀಸ್‌ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ಈ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಕಾಮೆಂಟ್ ಬರೆಯಿರಿ