ದರ್ಬಾಂಗ (ಬಿಹಾರ): ಬಿಹಾರದ ಖ್ಯಾತ ದರ್ಬಾಂಗ ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಮಸುಂದರಿ ದೇವಿ ಅವರು ಸೋಮವಾರ ತಮ್ಮ 94ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದರ್ಬಾಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಿ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ಅವರು ವಯೋಸಹಜ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅವರ ನಿಧನದೊಂದಿಗೆ ದರ್ಬಾಂಗ ರಾಜಮನೆತನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ಮಿಥಿಲಾಂಚಲದ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಹಾಗೂ ಸೇವೆಯ ಒಂದು ಗತವೈಭವದ ಅಧ್ಯಾಯ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಂತಾಗಿದೆ. ದರ್ಬಾಂಗ ರಾಜಮನೆತನವು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1962ರ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಈ ಮನೆತನವು ತೋರಿದ ಉದಾರತೆ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಮರಣೀಯ. ಯುದ್ಧದ ನಿಧಿಗಾಗಿ ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟ ದರ್ಬಾಂಗ ರಾಜಮನೆತನವು ಬರೋಬ್ಬರಿ 15 ಮಣ (ಸುಮಾರು 600 ಕೆಜಿ) ಚಿನ್ನವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ನಿಧಿಗೆ ದೇಣಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿತ್ತು.
ಇದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಮೂರು ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು 90 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು (Airstrip) ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ್ದರು. ಇಂದಿನ ದರ್ಬಾಂಗ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಅದೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ
ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಮಸುಂದರಿ ದೇವಿ ಅವರ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರದ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ದರ್ಬಾಂಗ ರಾಜಮನೆತನದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ದರ್ಬಾಂಗ ರಾಜವಂಶದ ನಿಯಮದಂತೆ, ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಾಮೇಶ್ವರ ನಗರದ ಮಧೇಶ್ವರನಾಥ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಒಂಬತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ರಾಜ-ರಾಣಿಯರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಜಿಗೆ ಬೆಂಬಲ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲೂ ಈ ಮನೆತನವು ದೇಶದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿತ್ತು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗೆ ಮಹಾರಾಜ ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಮಹಾರಾಣಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ
ದರ್ಭಂಗಾ ರಾಜಮನೆತನವು ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಮೇಶ್ವರ ನಗರದ ಮಾಧೇಶ್ವರನಾಥ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಮತ್ತು ರಾಣಿಯರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ ಚಿತೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವು ಒಂಬತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕುಟುಂಬದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ.
ರಾಣಿ ಕಾಮಸುಂದರಿ ದೇವಿ ದರ್ಭಂಗಾದ ಕೊನೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಮೇಶ್ವರ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 1932 ರಂದು ಒಡಿಶಾದ ಮಧುಬನಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಎಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 1940ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ಮಹಾರಾಜ 1962 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿ 1976 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ಕಾಮೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಿಯಾ ಅವರಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ನಿಧನರಾದರು. ಮೂರು ವಿವಾಹಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮಹಾರಾಜ ಕಾಮೇಶ್ವರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ.
ದರ್ಬಾಂಗ ರಾಜ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಅವರನ್ನು ರಾಜಮನೆತನದ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಪಾಲಕಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1962 ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರ ಮರಣದ ನಂತರ 64 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿಧವೆಯ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
ರಾಜ ಮನೆತನದ ಬಳಿ ಇರುವ ಸಂಪತ್ತು ಎಷ್ಟು…?
ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಅಂಕಿ ಅಂಶವಿಲ್ಲ. 1962 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಎಸ್ಟೇಟ್ನ ಆಸ್ತಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ 14 ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು, ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗಲೆಗಳು, ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಆಭರಣಗಳು, ಭೂ ಹಿಡುವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅದೇ ವರದಿಯು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಸಂಪತ್ತಿನ 2% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಕಾಮೆಂಟ್ ಬರೆಯಿರಿ