ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ; ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪಿದ ಸ್ಕೈರೂಟ್‌ನ ಖಾಸಗಿ ರಾಕೆಟ್ ‘ವಿಕ್ರಂ-1’

ನವದೆಹಲಿ : ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆಯೊಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ (Skyroot Aerospace) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ‘ವಿಕ್ರಂ-1’ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹಕ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ಹಂತದ (Final Burn) ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿದೆ.

‘ಮಿಷನ್ ಆಗಮನ’ (Mission Aagaman) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಈ ಉಡಾವಣೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಕಕ್ಷಾ-ಮಟ್ಟದ (Orbital-class) ರಾಕೆಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

ಇದು ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಎರಡನೇ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ 2022ರ ನವೆಂಬರ್ 18ರಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ‘ವಿಕ್ರಂ-ಎಸ್’ (Vikram-S) ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು.

ವಿಕ್ರಮ್-1 ಉಡಾವಣಾ ವಾಹಕಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ. ವಿಕ್ರಂ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ‘ವಿಕ್ರಂ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಗೆ (Low Earth Orbit) 350 ಕೆ.ಜಿ.ವರೆಗೆ ತೂಕದ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದುವಂತೆ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಈ ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 450 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು 60 ಡಿಗ್ರಿ ಇಳಿಜಾರಿನ (Inclination) ಕೋನದಲ್ಲಿ ತಲುಪುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ವಿಕ್ರಂ-1 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ, ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಉಕ್ಕಿಗಿಂತ ಹಗುರವಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ (All-Carbon Composite) ರಚನೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಕೆಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ವಿಕ್ರಂ-1ರ ಆರ್ಬಿಟಲ್ ಅಡ್ಜಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ (Orbital Adjustment Module – OAM) ಸಂಪೂರ್ಣ 3ಡಿ ಮುದ್ರಣ (3D-Printed) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದ್ರವ ಇಂಧನ ಎಂಜಿನ್‌ನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿಕ್ರಂ-1 ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಏಕಶಿಲಾ (Monolithic) ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ ರಾಕೆಟ್ ಹಂತ (Rocket Stage) ಆಗಿದ್ದು, ದೇಶೀಯ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ರಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂತಗಳ (Stages) ಹಾಗೂ ಪೇಲೋಡ್ ಫೇರಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು (Payload Fairings) ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನ್ಯೂಮ್ಯಾಟಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (Advanced Pneumatic Systems) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇಎಂಬಿಆರ್‌ಸಿಇ (EMBRACE) ಮಿಷನ್, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ (Space Debris) ತೆರವು ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ರೋಬೋಟಿಕ್ ತೋಳು (Robotic Arm) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಕ್ಷಾ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಈ ಮಿಷನ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ.

‘ಮಿಷನ್ ಆಗಮನ’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಯಾದ ಈ ರಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ “ವಂದೇ ಮಾತರಂ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಡ್ ಜೊತೆಗೆ, ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಕಳುಹಿಸಿರುವ ನೂರಾರು ಶುಭಾಶಯ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನೂ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ರಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ವಿಕ್ರಂ ಸಾರಾಭಾಯಿ, ಸರ್ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ಹಾಗೂ ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಪುಟ್ಟ ರಾಕೆಟ್ (Miniature Gold Rocket) ಸಹ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಪೇಲೋಡ್ ಆಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ (Lab-grown) ಬೆಳೆಸಲಾದ ‘ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಬ್ಲೂಮ್’ (Cosmic Bloom) ಎಂಬ ವಜ್ರವನ್ನೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗಿದೆ.

ವಿಕ್ರಂ-1 ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಮಾಲ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಲಾಂಚ್ ವೆಹಿಕಲ್ (SSLV) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಗ್ನಿಕುಲ್ (Agnikul) ಕೂಡ ತನ್ನದೇ ಆದ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹಕಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ.

ಈ ಎಲ್ಲ ಯೋಜನೆಗಳು ಭಾರತದಿಂದ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ  ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ (Starlink) ಹಾಗೂ ಒನ್‌ವೆಬ್ (OneWeb) ಮೊದಲಾದ ಉಪಗ್ರಹ ಸಮೂಹಗಳ (Satellite Constellations) ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

https://x.com/naralokesh/status/2078411750911996098

https://x.com/DDNewslive/status/2078378751759622402

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ನಂತರ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. ಇಸ್ರೋ ತೋರಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಈಗ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

‘ಮಿಷನ್ ಆಗಮನ’ ಕೇವಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಕರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಮುದಾಯದ ನಿರ್ಮಾಣದತ್ತ ಭಾರತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ವಿಕ್ರಂ-1 ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ತಂಡವನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ‘ಎಕ್ಸ್’ನಲ್ಲಿ (X) ಅವರು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ, “ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪಯಣದ ಹೊಸ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಾಯ ಇದು. ಇಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11:30ಕ್ಕೆ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಕಕ್ಷಾ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹಕ ‘ವಿಕ್ರಂ-1’ನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ರಾಕೆಟ್ ತ್ವರಿತ ಹಾಗೂ ಬೇಡಿಕೆಯ ಆಧಾರಿತ ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಿಷನ್ ನಮ್ಮ ಯುವಜನರ ಪ್ರತಿಭೆ, ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ. ವಿಕ್ರಮ್-1 ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ನವೋದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಲಿ. ಎಲ್ಲ ಭಾರತೀಯರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವಕರು, #IndiaWithVikram1 ಮೂಲಕ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬೇಕು” ಎಂದು ಶುಭ ಹಾರೈಸಿದ್ದರು.