ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದತ್ತ ಇರಾನ್‌-ಅಮೆರಿಕ ? ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮುಕ್ತ-ಯುರೇನಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದ ಇರಾನ್‌-ವರದಿ

ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: ಅಮೆರಿಕ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಸಮಯದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತೀವ್ರ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ  ತೆರೆ ಬೀಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗೆ ಏರ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ (Highly Enriched) ಯುರೇನಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ‘ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ಯನ್ನು (Strait of Hormuz) ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಸಮ್ಮತಿಸಿವೆ ಎಂದು ಈ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕದ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಈ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು,  ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಯುರೇನಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ನಿಖರವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (Mechanism) ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಬಳಿಕ ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಇರಾನ್‌ನ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯ ಹಾಡುವುದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅಮೆರಿಕ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಮಿಲಿಟರಿ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿತ್ತು ಎಂಬ ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಂಶವೂ ವರದಿಯಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇರಾನ್‌ನ ಇಸ್ಫಹಾನ್ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರದ (Isfahan Nuclear Facility) ಆಳವಾದ ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗಿರುವ ಯುರೇನಿಯಂ ಅನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಅಮೆರಿಕದ ಮಿಲಿಟರಿ ಯೋಜಕರು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಭೂಗರ್ಭದ ಬಂಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳು (Bunker-busting Airstrikes) ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ-ಇಸ್ರೇಲ್ ಜಂಟಿ ಕಮಾಂಡೋಗಳ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೂ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಮಾಂಡೋ ದಾಳಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IAEA) ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ ಸದ್ಯ ಶೇಕಡಾ 60 ರಷ್ಟು ಶುದ್ಧತೆಯ ಸುಮಾರು 970 ಪೌಂಡ್ (ಸುಮಾರು 400 ಕೆಜಿ) ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇರಾನ್ ಇದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ನಡೆದ ಪರಮಾಣು ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ, ಈಗಿನ ಯುರೇನಿಯಂ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನೂ ರಷ್ಯಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು. ಅಥವಾ  ಯುರೇನಿಯಂನ ಪುಷ್ಟೀಕರಣದ ಮಟ್ಟವನ್ನು (Enrichment Level) ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಬಾಂಬ್‌ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ತಮ್ಮ ‘ಟ್ರುತ್ ಸೋಶಿಯಲ್’ (Truth Social) ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಾಯಕರ ಬೃಹತ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ತಾವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದದ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಪತ್ರ (MoU) ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

“ಅಮೆರಿಕ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಗಿದಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಾಕಿ ಇವೆ. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು,” ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಕತಾರ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE), ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಜೋರ್ಡಾನ್, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್ ದೇಶಗಳ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರೊಂದಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಟ್ರಂಪ್ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.