ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್ನ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶವಾದ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ಗೆ (Strait of Hormuz) ನೌಕಾ ದಿಗ್ಬಂಧನ ವಿಧಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಇರಾನ್ಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 435 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (ಅಂದಾಜು 4,081 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ) ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ‘ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಈ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ತೈಲ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿ ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ನಷ್ಟದ ಅಂದಾಜು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು
ಇರಾನ್ ಅನುಭವಿಸಲಿರುವ ನಷ್ಟವು ಅಮೆರಿಕದ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಎಷ್ಟು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಹೊರಗಿರುವ ‘ಜಾಸ್ಕ್ ಟರ್ಮಿನಲ್’ ಮೂಲಕ ಇರಾನ್ ತೈಲ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣ ತಗ್ಗಬಹುದು.
ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಬಳಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆಯೇ (ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ) ಸುಮಾರು 154 ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವಿದ್ದು, ಇದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಮಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಿಯಾದ್ ಮಲೆಕಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ ದಿನಕ್ಕೆ 1.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ತೈಲವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇ. 90ರಷ್ಟು ‘ಖಾರ್ಗ್ ದ್ವೀಪ’ದ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ದಿಗ್ಬಂಧನದಿಂದಾಗಿ ರಫ್ತು ನಿಂತರೆ ಇರಾನ್ನ ನಗದು ಹರಿವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ದಿಗ್ಬಂಧನದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಹೇಗಿರಲಿದೆ?
ಕಳೆದ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕದನ ವಿರಾಮ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಫಲವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಂಪ್ ಈ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇರಾನ್ನ ತೈಲ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಕೇಂದ್ರವಾದ ‘ಖಾರ್ಗ್ ದ್ವೀಪ’ವನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ದಿಗ್ಬಂಧನದ ಮೂಲಕ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಲು ಅಮೆರಿಕ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
ಚೀನಾ ತನ್ನ ಶೇ. 45-50 ರಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಇದೇ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇರಾನ್ ರಫ್ತಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ ಮೂಲಕ, ಚೀನಾ ಕೂಡ ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡದ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಕೈಜೋಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಟ್ರಂಪ್ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಎದುರಿಸಲಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು
ಈ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಅಮೆರಿಕದ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ ಎಂದು ‘ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಸದ್ಯ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ 16 ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಇರಾನ್ ಕರಾವಳಿಯ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್ನಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನೌಕೆಗಳಿಲ್ಲ.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ವ್ಯಾಪಾರದ ಶೇ. 20ರಷ್ಟು ಸಂಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದಿಗ್ಬಂಧನ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಲಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ದಿಗ್ಬಂಧನವು ಇರಾನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಲಿದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಕಾಮೆಂಟ್ ಬರೆಯಿರಿ